Thông tin Ngân hàng công

Một ngân hàng thuộc tiểu bang Washington – bởi vì tiền thuế của quý vị nên phục vụ quý vị, chứ không phải cho Wall Street.

Một trong những chính sách quan trọng nhất mà tôi đã nỗ lực thực hiện trong vài năm qua là tạo ra một hệ thống tài chính công bền vững – một ngân hàng thuộc sở hữu công của tiểu bang Washington. Mọi người đều tập trung vào doanh thu, nhưng việc chúng ta làm gì với doanh thu đó sau khi thu được cũng quan trọng không kém, thậm chí còn quan trọng hơn. Một ngân hàng tiểu bang sẽ đảm bảo rằng tiền thuế của chúng ta được sử dụng hiệu quả ở Washington, thay vì phải trả lãi và phí không cần thiết cho các tổ chức tài chính ở Wall Street. Ngân hàng tiểu bang sẽ sử dụng các nguyên tắc ngân hàng cơ bản để tận dụng năng lực tài chính của chúng ta cho các dự án công.

Năm nay, Washington sẽ trả khoảng 3 tỷ đô la tiền lãi vay cho các chủ nợ Wall Street, những người mà tiểu bang vay tiền để phục vụ ngân sách đầu tư và các dự án cơ sở hạ tầng. Chính quyền địa phương của chúng ta – thành phố, quận và cảng – còn phải trả nhiều hơn nữa. Với một ngân hàng tiểu bang, Washington có thể vay tiền từ chính mình, trả lại cho chính mình và tái đầu tư toàn bộ tiền thuế vào ngân sách của tiểu bang.

Đây sẽ là một ngân hàng thuộc sở hữu của “Chúng ta, Nhân dân” chứ không phải của các cổ đông Wall Street.

Ngân hàng công là một chiến lược tài chính công được hầu hết các quốc gia phát triển cao trên thế giới sử dụng để tài trợ cho cơ sở hạ tầng và hàng hóa công cộng. Thật không may, tại Hoa Kỳ, hầu hết các tiểu bang đều sử dụng các ngân hàng thương mại thay vì ngân hàng công để tài trợ cho công tác này. Đây là một vấn đề tài chính công lớn. Nhưng có một ngoại lệ ở Hoa Kỳ – Bank of North Dakota, ngân hàng này đã thực hiện thành công sứ mệnh phát triển kinh tế và hỗ trợ cộng đồng của mình trong hơn 100 năm qua. Ngân hàng này tiếp tục tăng trưởng tài sản và doanh thu mỗi năm, ghi nhận sự tăng trưởng và lợi nhuận kỷ luật thuộc về người dân, không phải các cổ đông tư nhân. Dự luật Thượng viện (Senate Bill, SB) 5754, dự luật mà tôi đã trình bày trong các kỳ họp lập pháp năm 2025 và 2026, là noi theo mô hình của North Dakota.

Một ngân hàng nhận tiền gửi thuộc sở hữu công của tiểu bang Washington sẽ hoạt động như bất kỳ ngân hàng nào khác – ngân hàng này sẽ giữ tiền (doanh thu từ thuế của chúng ta) dưới dạng tiền gửi và sử dụng chúng để hỗ trợ các khoản vay mà ngân hàng thực hiện vì lợi ích công cộng. Các khoản vay sẽ được thực hiện để hỗ trợ sứ mệnh của ngân hàng và cho các khoản đầu tư cơ sở hạ tầng cũng như chương trình mà các bên liên quan cần.

Điều này có ý nghĩa gì khi áp dụng trong thực tế?

  • Các khoản vay phí thấp hơn cho các dự án cơ sở hạ tầng. Vì đây là ngân hàng riêng của tiểu bang, các nhà cho vay có thể nhận được lãi suất tốt hơn cho các khoản đầu tư vào cơ sở hạ tầng. Điều đó thể hiện trách nhiệm tài chính và sẽ giúp mỗi đồng thuế được sử dụng hiệu quả hơn, đồng nghĩa với việc có trường học tốt hơn, nhà ở giá cả phải chăng hơn, đường sá và xa lộ được cải thiện, cơ sở chăm sóc sức khỏe và chăm sóc dài hạn, đường sắt cao tốc, hệ thống cấp nước, thoát nước và thủy lợi, đường dây truyền tải điện, kết nối viễn thông, các biện pháp can thiệp môi trường, và nhiều hơn nữa.
  • Lợi nhuận thuộc về người dân Washington, không phải Wall Street. Lợi nhuận của các ngân hàng công sẽ quay trở lại với người dân Washington, không phải là tiền thưởng cho các tỷ phú ở Wall Street. Khi ngân hàng tiểu bang có lãi (Bank of North Dakota đã có 16 năm liên tiếp đạt lợi nhuận kỷ lục tính đến năm 2020), số tiền đó thuộc về tiểu bang và có thể được tái đầu tư vào các khoản cần ưu tiên ngân sách. Điều này giúp giảm thuế và có khả năng tạo ra thêm nhiều việc làm.

Tại sao điều này vẫn chưa được thực hiện?

Các ngân hàng lớn, các nhà môi giới trái phiếu và những người vận động hành lang của họ phản đối việc thành lập ngân hàng tiểu bang và muốn đảm bảo các tiểu bang vay tiền từ họ thay vì tái đầu tư tiền thuế trở lại tiểu bang. Các nhóm lợi ích tài chính lớn nắm quyền lực lớn, thường đứng sau hậu trường, và các chiến dịch truyền bá thông tin sai lệch đã gây ra những lo ngại sai lầm về hình thức này.

Nhưng nỗi sợ làm điều gì đó khác biệt so với những gì chúng ta đã quen thuộc cũng là một trở ngại lớn không kém gì các nhóm lợi ích. Điều quan trọng cần nhớ là ngân hàng công không phải là một khái niệm mới mà là một mô hình đã được kiểm chứng. Chúng ta chỉ cần có đủ dũng khí để làm điều đó vì đó là con đường thông minh nhất cho tương lai của tiểu bang chúng ta.

Hệ thống tài chính công hiện tại của chúng ta không bền vững. Tiểu bang của chúng ta không đủ khả năng để duy trì cơ sở hạ tầng hiện tại. Chúng ta có thể thấy điều này ở khắp nơi xung quanh mình qua những con đường, cầu cống, nhà ở, trường học và nhiều thứ khác hiện đang xuống cấp, hư hỏng và ngày càng đắt đỏ. Có một cách tiếp cận thông minh hơn.

Việc người dân biểu tình nhằm thay đổi hệ thống tài chính lỗi thời và hà khắc hiện nay là một cuộc chiến đầy khó khăn, nhưng hoàn toàn khả thi. Tôi cam kết tiếp tục công việc này và sẽ tiếp tục giáo dục cử tri và đồng nghiệp của mình về việc ngân hàng tiểu bang vừa có trách nhiệm về mặt tài chính, vừa có thể phục vụ tốt hơn cho tất cả người dân tại Washington.

Tôi đã bảo đảm một điều khoản trong ngân sách hoạt động bổ sung năm 2026 để thành lập một nhóm công tác ngân hàng công, nhóm này sẽ xây dựng kế hoạch triển khai nhằm thành lập một ngân hàng nhận tiền gửi thuộc sở hữu của tiểu bang. Nhóm này sẽ gồm các chuyên gia trong lĩnh vực này, giám đốc Washington State Department of Financial Institutions, đại diện từ văn phòng thủ quỹ, kiểm toán và ủy viên bảo hiểm, cùng một thành viên từ Hạ viện và Thượng viện.

Dưới đây là một vài liên kết để quý vị tìm hiểu thêm về ý tưởng này: