Impormasyon ng Pampublikong Bangko

Home / Impormasyon ng Pampublikong Bangko

Isang bangko ng estado ng Washington—dahil ang iyong mga dolyar mula sa buwis ay dapat magtrabaho para sa iyo, hindi para sa Wall Street.

Isa sa pinakamahalagang patakaran na pinaghirapan ko sa nakalipas na ilang taon ay ang pagbuo ng isang napapanatiling sistema ng pampublikong pagpopondo—isang bangko ng estado ng Washington na pagmamay-ari ng publiko. Nakatuon ang lahat sa kita (revenue), ngunit kung ano ang ginagawa natin sa kitang iyon kapag nakolekta na ay kasing-halaga, kung hindi man mas mahalaga. Ang isang bangko ng estado ay titiyak na ang mga dolyar mula sa ating buwis ay magtatrabaho para sa atin dito mismo sa Washington, sa halip na mapunta sa pagbabayad ng hindi kinakailangang interes at bayarin sa mga institusyong pinansyal sa Wall Street. Gagamitin ng isang bangko ng estado ang mga pangunahing prinsipyo ng pagbabangko upang mapakinabangan nang husto ang ating kakayahan sa pagpopondo para sa mga pampublikong proyekto.

Ngayong taon, magbabayad ang Washington ng humigit-kumulang $3 bilyon para sa pagbabayad ng utang (debt service) sa mga nagpapautang sa Wall Street, na siyang pinagkakautangan ng ating estado ng pera para sa ating badyet sa kapital (capital budget) at mga proyektong pang-imprastraktura. Mas malaki pa ang binabayaran ng ating mga lokal na pamahalaan—mga lungsod, county, at mga daungan. Sa pamamagitan ng isang bangko ng estado, maaaring humiram ng pera ang Washington sa kanyang sarili, bayaran ito pabalik sa kanyang sarili, at muling ipuhunan ang lahat ng mga dolyar mula sa buwis pabalik sa estado.

Ito ay magiging isang bangko na pagmamay-ari ng “We, the People” sa halip na mga shareholder ng Wall Street.

Ang mga pampublikong bangko ay isang diskarte sa pampublikong pagpopondo na ginagamit ng karamihan sa mga lubos na mauunlad na bansa sa mundo upang pondohan ang pampublikong imprastraktura at mga pampublikong kalakal. Sa kasamaang palad, dito sa United States, karamihan sa mga estado ay umaasa pa rin sa mga komersyal na bangko sa halip na sa gumamit ng mga pampublikong bangko upang pondohan ang ganitong uri ng trabaho. Ito ay isang malaking problema sa pampublikong pagpopondo. Ngunit may isang pagbubukod sa United States—ang Bank of North Dakota, na matagumpay na nagpatupad ng misyon nito sa pag-unlad ng ekonomiya at suporta sa publiko sa loob ng mahigit 100 taon. Patuloy nitong pinapalago ang mga ari-arian (assets) at kita bawat taon, na nagtatala ng pinakamataas na paglago (record growth) at mga kita na pag-aari ng mga tao, hindi ng mga pribadong shareholder Ang Panukalang Batas ng Senado (Senate Bill, SB) 5754, na ipinakilala ko sa mga sesyon ng lehislatura noong 2025 at 2026, ay sumusunod sa halimbawa ng North Dakota.

Ang isang depository bank ng estado ng Washington na pagmamay-ari ng publiko ay gagana tulad ng karaniwang bangko—hahawakan nito ang pera (ang ating kita mula sa buwis) bilang mga deposito at gagamitin ang mga ito upang garantiyahan ang mga pautang (back loans) na ginagawa nito para sa pampublikong benepisyo. Ang mga pautang ay ipagkakaloob upang suportahan ang misyon ng bangko at para sa mga pamumuhunan sa imprastraktura at programa na kailangan ng mga nasasakupan.

Ano ang ibig sabihin nito sa pagsasagawa?

  • Mga pautang na mas mababa ang gastos para sa mga proyektong pang-imprastraktura. Dahil ang bangko ay pagmamay-ari mismo ng estado, ang mga nagpapautang ay maaaring makakuha ng mas magandang rate ng interes para sa mga pamumuhunan sa imprastraktura. Isa itong responsable sa pananalapi at magpapalawak sa mararating ng bawat dolyar mula sa buwis, na nangangahulugang mas magandang mga paaralan, mas abot-kayang pabahay, mas mahusay na mga kalsada at haywey, mga pasilidad sa pangangalagang pangkalusugan at pangmatagalang pangangalaga, high-speed rail (mabilis na tren), mga sistema ng tubig, imburnal, at irigasyon, mga linya ng transmisyon ng enerhiya, koneksyon sa telekomunikasyon, mga interbensyong pangkapaligiran, at marami pang iba.
  • Ang mga kita ay pag-aari ng mga residente ng Washington (Washingtonians), hindi ng Wall Street. Ang mga kita ng pampublikong bangko ay babalik sa mga mamamayan ng Washington, hindi bilang mga bonus para sa mga bilyonaryo sa Wall Street. Kapag kumita ang bangko ng estado (ang Bank of North Dakota ay nagkaroon ng 16 na magkakasunod na taon ng mga pambihirang kita o record-breaking profits hanggang 2020), ang pera ay pag-aari ng estado, kung saan maaari itong muling ipuhunan sa mga priyoridad sa badyet. Binabawasan nito ang pagbubuwis at potensyal na lumilikha ng mas maraming trabaho.

Bakit hindi pa ito nangyayari?

Ang malalaking bangko, mga bond broker, at ang kanilang mga lobbyist ay lumalaban sa isang bangko ng estado at nais na tiyakin na ang mga estado ay hihiram ng pera mula sa kanila sa halip na muling ipuhunan ang mga dolyar mula sa buwis pabalik sa estado. Ang malaking salapi ay nagtataglay ng malaking impluwensya, na kadalasan ay kumikilos sa likod ng mga pangyayari, at ang mga kampanya ng maling impormasyon ay nagpapalaganap ng mga walang batayang pangamba tungkol sa konsepto.

Ngunit ang takot na gumawa ng bagay na naiiba sa nakasanayan natin ay kasing-laking hadlang din tulad ng mga grupong may pansariling interes. Ang mahalagang tandaan ay ang pampublikong pagbabangko ay hindi isang bagong konsepto kundi isang konseptong matagal nang napatunayan ang bisa. Kailangan lang nating magkaroon ng lakas ng loob na gawin ito dahil ito ang pinakamatalinong landas pasulong para sa ating estado.

Ang ating kasalukuyang sistema ng pampublikong pagpopondo ay hindi napapanatili. Hindi kayang tustusan ng ating estado ang pagpapanatili ng kasalukuyang imprastraktura. Makikita natin ito sa ating paligid sa pamamagitan ng hindi sapat, gumuguho, at lalong nagiging mamahaling mga kalsada, tulay, suplay ng pabahay, paaralan, at marami pang iba. May mas matalinong paraan upang umusad.

Ang kilusan ng mga mamamayan upang mabaligtad ang kasalukuyang lipas na sa panahon at mapang-aping sistemang pinansyal ay isang napakahirap na pakikibaka (uphill battle), ngunit maaari itong magtagumpay. Nakatuon ako sa pagpapatuloy ng gawaing ito at patuloy kong ipaliliwanag sa aking mga nasasakupan at kapwa mambabatas kung paano magiging mas responsable sa pananalapi ang isang bangko ng estado at kung paano nito mas mahusay na mapaglilingkuran ang lahat ng mamamayan ng Washington.

Nakakuha ako ng isang probisyon sa 2026 na karagdagang badyet sa pagpapatakbo upang bumuo ng isang pangkat ng trabaho sa pampublikong bangko, na magsusulat ng isang plano sa pagpapatupad upang magtayo ng isang depository bank ng estado na pagmamay-ari ng publiko. Ang pangkat ay magkakaroon ng mga eksperto sa larangan, ang direktor ng Washington State Department of Financial Institutions, mga kinatawan mula sa mga tanggapan ng ingat-yaman, auditor, at komisyoner ng seguro, at gayundin ang tig-isang kinatawan mula sa parehong House at Senate.

Narito ang ilang mga link upang higit pang malaman ang tungkol sa ideyang ito: